Zdalne repozytorium: GitHub i GitLab
Zdalne repozytorium na GitHubie lub GitLabie to kopia zapasowa poza twoim komputerem i miejsce, przez które kilka osób wymienia się zmianami. Logowanie kluczem SSH, wysyłanie i pobieranie zmian, odrzucony push i oznaczanie wersji.
Czym jest zdalne repozytorium
Repozytorium z artykułu Pierwsze repozytorium i pierwszy commit istnieje tylko na twoim dysku. Zdalne repozytorium to jego kopia na serwerze, najczęściej w serwisie GitHub lub GitLab. Oba oferują bezpłatnie prywatne repozytoria, a do tego interfejs WWW do przeglądania kodu, zarządzania zadaniami i sprawdzania zmian. GitLab można też uruchomić na własnym serwerze.
Między repozytoriami Git przesyła commity, a nie pojedyncze pliki. Każdy, kto ma kopię, ma całą historię – zdalne repozytorium jest więc kopią zapasową, ale twoja kopia jest zarazem kopią zapasową zdalnego.
Repozytorium na GitHubie
Po zalogowaniu na github.com zakładasz repozytorium przyciskiem New (na GitLabie New project). Dla strony wybierz repozytorium prywatne (Private), żeby nie każdy widział kod. W przypadku istniejącego projektu nie zaznaczaj tworzenia plików README, .gitignore ani licencji – repozytorium musi pozostać puste, inaczej miałoby commit, którego twoje repozytorium nie ma, i pierwsze wysłanie by się nie udało. W przykładach użytkownik nazywa się jan, a repozytorium web.
Logowanie: klucz SSH
Git łączy się z GitHubem przez SSH lub HTTPS. Hasła do konta GitHub do pracy z Gitem nie przyjmuje (od sierpnia 2021, stan na: październik 2026). Najwygodniejszy jest klucz SSH – para plików, klucz prywatny zostaje u ciebie, a publiczny wgrywasz na GitHub. Klucz utworzysz w Git Bash:
ssh-keygen -t ed25519 -C "jan.lipinski@example.com"
Program zapyta, gdzie zapisać klucz (Enter = domyślnie ~/.ssh/id_ed25519), i o hasło (passphrase), którym zostanie zaszyfrowany klucz prywatny. Hasło zalecamy – kto dostałby się do pliku z kluczem, bez niego nie zalogowałby się jako ty. Klucz publiczny skopiujesz do schowka:
clip < ~/.ssh/id_ed25519.pub
Na GitHubie wklejasz go w ustawieniach konta: zdjęcie profilowe w prawym górnym rogu → Settings → SSH and GPG keys → New SSH key. W polu Title wpisz, z którego komputera pochodzi klucz, w pole Key wklej zawartość schowka i zatwierdź przyciskiem Add SSH key. GitLab ma to samo ustawienie w profilu w sekcji SSH Keys. Plik id_ed25519 bez rozszerzenia to klucz prywatny – nigdy go nigdzie nie wgrywaj i nikomu nie wysyłaj.
Połączenie przetestujesz poleceniem:
ssh -T git@github.com
Przy pierwszym połączeniu SSH zapyta, czy ufasz serwerowi:
The authenticity of host 'github.com (…)' can't be established. ED25519 key fingerprint is SHA256:+DiY3wvvV6TuJJhbpZisF/zLDA0zPMSvHdkr4UvCOqU. Are you sure you want to continue connecting (yes/no/[fingerprint])?
Porównaj odcisk palca z tym, który GitHub publikuje w swojej dokumentacji (GitHub's SSH key fingerprints) – gdyby się różnił, połączenie nie prowadziłoby do GitHuba. Jeśli się zgadza, wpisz yes. Po udanym zalogowaniu GitHub odpowie:
Hi jan! You've successfully authenticated, but GitHub does not provide shell access.
Drugą możliwością jest adres zaczynający się od https://. Git for Windows ma menedżera poświadczeń (Git Credential Manager), który przy pierwszym połączeniu otworzy okno logowania do GitHuba lub GitLaba i zapamięta dostęp.
Połączenie i pierwsze wysłanie: git push
Adres repozytorium znajdziesz na GitHubie pod przyciskiem Code. Zdalne repozytorium dodajesz pod nazwą origin (tak zgodnie z konwencją nazywa się najważniejsze zdalne repozytorium):
git remote add origin git@github.com:jan/web.git git remote -v
origin git@github.com:jan/web.git (fetch) origin git@github.com:jan/web.git (push)
Polecenie git push wysyła commity gałęzi do zdalnego repozytorium. Opcja -u przy pierwszym wysłaniu zapamiętuje, dokąd należy gałąź, i następnym razem wystarczy samo git push:
git push -u origin main
… To github.com:jan/web.git * [new branch] main -> main branch 'main' set up to track 'origin/main'.
Przed tymi wierszami Git wypisuje postęp (liczbę i rozmiar przesłanych obiektów). git status porównuje teraz gałąź także z jej kopią na serwerze:
git status
On branch main Your branch is up to date with 'origin/main'. nothing to commit, working tree clean
origin/main to gałąź śledząca (remote-tracking branch): Git zapamiętuje w niej, gdzie była gałąź main na serwerze przy ostatnim połączeniu. Informacja „up to date” dotyczy więc ostatniego połączenia z serwerem, a nie tej chwili.
Drugi komputer i współpraca: git clone
Nad stroną będzie pracować także koleżanka Anna. Na GitHubie dodajesz ją w ustawieniach repozytorium (Settings → Collaborators), ona dodaje swój klucz SSH i pobiera całe repozytorium razem z historią. Tak samo postępujesz na nowym komputerze:
cd .. git clone git@github.com:jan/web.git web-anna
Cloning into 'web-anna'...
Klonowanie zakłada katalog z plikami roboczymi, a zdalne repozytorium jest ustawione jako origin, więc git push działa od razu. Anna (w przykładzie w katalogu web-anna, z własnym imieniem w ustawieniach Gita) zmienia arkusz stylów i wysyła zmianę:
cd web-anna
Plik css/style.css:
body { font-family: sans-serif; max-width: 40rem; margin: 0 auto; }
h1 { color: #6b3e26; }
a { color: #6b3e26; }
git commit -am "Kolor linków"
[main 8fc354a] Kolor linków 1 file changed, 1 insertion(+)
git push
… To github.com:jan/web.git …
Pobieranie zmian: git fetch i git pull
Twoje repozytorium jeszcze nic nie wie o tym commicie. git fetch pobiera nowe commity z serwera i przesuwa gałęzie śledzące, ale twoich plików nie zmienia:
cd ../web git fetch git status
… On branch main Your branch is behind 'origin/main' by 1 commit, and can be fast-forwarded. (use "git pull" to update your local branch) nothing to commit, working tree clean
Co przyszło, obejrzysz poleceniem git log --oneline main..origin/main (commity, które są w origin/main, a nie ma ich w main). git pull wykonuje git fetch i od razu scala pobrane commity z bieżącą gałęzią:
git pull
Updating c66121a..8fc354a Fast-forward css/style.css | 1 + 1 file changed, 1 insertion(+)
Przyzwyczaj się uruchamiać git pull przed rozpoczęciem pracy. Im wcześniej dotrą do ciebie zmiany innych, tym mniejsze ryzyko konfliktu.
Odrzucony push
Anna w międzyczasie wysłała kolejny commit, a ty zapisujesz własny:
Plik index.php:
<?php $title = "Kawiarnia Lipowa"; ?> <!DOCTYPE html> <html lang="pl"> <head> <meta charset="utf-8"> <title><?= htmlspecialchars($title) ?></title> <link rel="stylesheet" href="css/style.css"> </head> <body> <h1><?= htmlspecialchars($title) ?></h1> <p>Otwarte każdego dnia od 8 do 20.</p> </body> </html>
git commit -am "Zmiana tekstu"
[main e8c9873] Zmiana tekstu 1 file changed, 1 insertion(+), 1 deletion(-)
git push
… To github.com:jan/web.git ! [rejected] main -> main (fetch first) error: failed to push some refs to 'github.com:jan/web.git' hint: Updates were rejected because the remote contains work that you do not hint: have locally. This is usually caused by another repository pushing to hint: the same ref. If you want to integrate the remote changes, use hint: 'git pull' before pushing again. hint: See the 'Note about fast-forwards' in 'git push --help' for details.
Serwer odrzucił wysłanie, bo inaczej przepadłby commit Anny. Najpierw musisz pobrać jej zmiany i połączyć je ze swoimi. Jak git pull ma to zrobić w przypadku rozbieżnych gałęzi, określa ustawienie pull.rebase: false = commit scalający, true = twoje commity zostaną przeniesione za pobrane (szczegółowo w artykule Gałęzie i scalanie). Git for Windows ustawia false już podczas instalacji. Bez tego ustawienia Git w tej sytuacji się zatrzyma i poprosi o wybór jednej z możliwości. Dlatego ustaw je jawnie i wykonaj scalanie z --no-edit, żeby nie otworzył się edytor z opisem:
git config --global pull.rebase false git pull --no-edit
… Merge made by the 'ort' strategy. kontakt.php | 2 ++ 1 file changed, 2 insertions(+) create mode 100644 kontakt.php
git push
… To github.com:jan/web.git …
Odrzuconego pusha nigdy nie rozwiązuj opcją --force: nadpisuje ona gałąź na serwerze twoją wersją i commity innych z niej znikają. Wymuszone wysłanie ma sens tylko we własnej gałęzi, której nikt inny nie używa (na przykład po przeniesieniu poleceniem git rebase), i nawet tam bezpieczniejsze jest --force-with-lease – nadpisze gałąź tylko wtedy, gdy od twojego ostatniego pobrania nie zmieniła się na serwerze.
Gałęzie na serwerze
Gałąź wysyłasz na serwer tak samo jak main, za pierwszym razem z -u. Współpracownicy zobaczą ją po git fetch jako origin/nazwa-galezi i zaczną w niej pracować poleceniem git switch nazwa-galezi – Git utworzy według gałęzi śledzącej lokalną gałąź o tej samej nazwie:
git switch -c galeria git push -u origin galeria
… To github.com:jan/web.git * [new branch] galeria -> galeria branch 'galeria' set up to track 'origin/galeria'.
GitHub wypisuje ponadto wiersze zaczynające się od remote: z linkiem do utworzenia pull requesta (na GitLabie merge request) – prośby o scalenie gałęzi, w której inni mogą sprawdzić i skomentować zmiany, a potem scalić je przyciskiem w interfejsie WWW. Usunięcie gałęzi na serwerze: git push origin --delete galeria.
Oznaczanie wersji: git tag
Tag to trwała nazwa konkretnego commita, na przykład wersji, która trafiła na stronę. W odróżnieniu od gałęzi nie przesuwa się z kolejnymi commitami. Tag z adnotacją (-a) zapisuje dodatkowo autora, datę i opis:
git switch main git tag -a v1.0 -m "Wersja na stronie" git tag
Switched to branch 'main' Your branch is up to date with 'origin/main'. v1.0
git push origin v1.0
… To github.com:jan/web.git * [new tag] v1.0 -> v1.0
Tagi nie są wysyłane automatycznie razem z commitami, każdy trzeba wysłać osobno (albo wszystkie naraz poleceniem git push --tags). Do tagu wrócisz poleceniem git switch --detach v1.0 – Git przełączy pliki poza jakąkolwiek gałęzią na stan podanej wersji, a z powrotem wrócisz poleceniem git switch main.